Rywalizacja między firmami jest naturalna, ale musi mieć granice. Wyznacza je ustawa z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Choć jej adresatami są przedsiębiorcy, jej skutki widzi także klient: w opisach produktów, reklamach, oznaczeniach i ofertach.
Definicja
Czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. To tzw. klauzula generalna, a ustawa uzupełnia ją katalogiem typowych czynów.
Najważniejsze typy czynów
- Wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa lub towarów. Dotyczy to oznaczeń, które mogą wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, jakości, składników czy innych cech towaru.
- Naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa. Chodzi o ujawnianie lub wykorzystywanie informacji, które mają wartość gospodarczą i są chronione.
- Naśladownictwo produktów. Kopiowanie wyglądu cudzego produktu, które może wprowadzić klientów w błąd co do jego pochodzenia.
- Pomawianie lub nieuprawnione zachwalanie. Rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o konkurencie lub własnej firmie.
- Utrudnianie dostępu do rynku. Na przykład przez nieuczciwe działania wobec konkurenta.
- Nieuczciwa lub zakazana reklama. Reklama sprzeczna z przepisami lub dobrymi obyczajami albo wprowadzająca klienta w błąd.
- Sprzedaż lawinowa i inne formy naruszające zasady uczciwego rynku.
Roszczenia
Przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać m.in. zaniechania niedozwolonych działań, usunięcia skutków, złożenia oświadczenia odpowiedniej treści, naprawienia szkody oraz wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści.
Co z tego wynika dla konsumenta
Konsument nie jest co do zasady stroną sporu o nieuczciwą konkurencję, ale jest jego beneficjentem. Zakaz wprowadzających w błąd oznaczeń oraz nieuczciwej reklamy sprawia, że oferty są bardziej wiarygodne. Gdy konsument sam został wprowadzony w błąd, przysługuje mu ochrona z przepisów o nieuczciwych praktykach rynkowych i o prawach konsumenta, którą omawiamy w kolejnych wpisach.
Co z tego wynika dla przedsiębiorcy
Warto sprawdzić, czy opisy produktów, nazwy, logo, hasła i porównania z konkurencją nie naruszają cudzych praw i nie wprowadzają w błąd. Kluczowa jest rzetelność twierdzeń reklamowych: każde porównanie i superlatyw powinny mieć pokrycie w faktach.
Podsumowanie
Czyn nieuczciwej konkurencji to kategoria, która porządkuje rynek od strony przedsiębiorców, ale chroni także klientów. Wiedza o jego typach pomaga rozpoznać, kiedy oferta przekracza granicę uczciwej reklamy.

